وى كتابى در تفسير نوشت كه زياد بن منذر راوى آن بوده است . « 1 » امام باقر عليه السلام در احاديث فراوانى به تشريح زندگى انبيا ، و چگونگى برخورد آنان با طاغوتهاى زمان خود و مشكلاتى كه در راه تبليغ رسالت الهى متحمل شده‌اند ، پرداخته و در اين ميان سيره رسول اكرم صلى الله عليه و آله و جنگهاى آن حضرت را با تفصيل بيشتر بيان كرده است . كه مورخان مشهورى مانند ابن هشام ، واقدى ، طبرى ، بلاذرى و حلبى احاديث آن حضرت را در كتابهاى خود نقل كرده‌اند . گسترهء علوم باقيمانده از « باقر العلوم عليه السلام » در موضوعات و رشته‌هاى مختلف به حدى است كه دانشمندان و صاحبنظران در وصفش نوشته‌اند : از هيچ يك از فرزندان امام حسن و امام حسين عليهما السلام به اندازه آنچه كه از امام باقر عليه السلام در علوم مختلف از تفسير ، كلام ، فقه و احكام و حلال و حرام بيان گرديده ، آشكار نشده است . « 2 » 4 - تعليم و تربيت افراد مستعد امام باقر عليه السلام در دوران پربركت امامت خود موفق شد شاگردان زيادى را پرورش دهد . تعداد شاگردان آن حضرت در منابع رجالى مختلف ذكر شده است . شيخ طوسى اصحاب و راويان امام عليه السلام را 463 مرد و دو زن ذكر كرده است . « 3 » فراگيران مكتب باقرالعلوم از نظر اعتبار و وثاقت و حتى اعتقاد ، يكسان نبودند . بعضى از آنان مثل ابان بن تغلب ، سليمان بن مهران ، عبدالملك بن عبدالعزيز ، عبدالملك بن اعين ، قاسم بن محمّد و . . . وثاقتشان از سوى شيعه و اهل سنّت تأييد شده است . بسيارى ديگر به دليل گرايش‌هاى عميق شيعى تنها مورد اعتماد اماميّه هستند . برخى نيز از قبيل حَكَم بن عُتَيْبَه ، ربيعة بن ابى عبدالرحمان ، عبداللّه بن عطاء مكّى ، عمرو بن دينار مكّى و . . . تنها از سوى اهل سنّت توثيق شده‌اند . « 4 »

--> ( 1 ) - ر . ك : اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 656 و فهرست شيخ طوسى ، ص 146 . ( 2 ) - بحارالانوار ، ج 46 ، ص 294 و مناقب ، ابن شهر آشوب ، ج 4 ، ص 195 . ( 3 ) - رجال الطوسى ، صص 102 - 141 . ( 4 ) - براى آگاهى بيشتر رجوع كنيد به كتاب « امام باقر عليه السلام جلوه امامت در افق دانش » ص 74 - 76 .